Hôm nay tôi đã 85 tuổi, muốn nhìn lại chặng đường đã qua, trong đó có những ngày “lên voi,
xuống chó”, gọi là lên voi, chớ thật ra con voi nho nhỏ, còn xuống chó thì cùng
với nhiều người, tôi không đoán được là bao nhiêu, nhưng cũng vài trăm ngàn.
Theo báo chí có 443.360 người bị đi Học Tập Cải Tạo (學習改造).
Tôi bị đi học
tập cải tạo. Trước tiên tập trung tại trường Lasan Tabert đường Nguyễn Du Quận
1 Sàigòn, ngày 25 tháng 6 năm 1975.
Tôi ngủ tại đây
1 đêm thì đêm hôm sau 10 giờ tối, tất cả tập trung trong sân trường Tabert với
đầy đủ tài sản cá nhân và xếp thành từng trung đội, sau đó lần lượt lên xe
Molotova, xe nào cũng phủ bạt kín mít. Không thể nhìn ra bên ngoài cho đến khoảng
2, 3 giờ sáng xe bắt đầu lăn bánh, không nhìn rò bên ngoài, chúng tôi tự hỏi không
biết bọn mình được đưa đi đâu ? Đến hơn 5 giờ xe dừng lại cho mọi người đi tiểu
bên vệ đường Quốc Lộ 13, có người nhận ra đó là khoảng trên ngã tư Trung Chánh
thuộc địa phận Hóc Môn. Sau đó anh em được lệnh lên xe, xe chạy cho đến sáng xe
dừng lại, đỗ anh em chúng tôi xuống ở Trại Gia Binh thuộc sư Đoàn 25 Bộ Binh của
Quân lực Việt Nam Cộng Hòa.
Tại đây, chúng
tôi được phân chia thành tiểu độ, Trung Đội, Đại Đội. Chúng tôi nhận ra anh em
chúng tôi toàn là thầy giáo, phần đông là các Thầy giáo thuộc các Trường Tiểu Học,
Trung học vùng Thủ Đức.
Có hôm ra ngoài sân, Nghiêm Phú Phương là em ruột của nhạc trưởng Nghiêm Phú Phi bắt giọng và cầm cương đánh nhịp cho chúng tôi hát “ Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng …” Rồi bắt đầu đi lào động, trước tiên ra phi trường gần đó tháo gở những ghi sắt đem về Trại làm hàng rào, che chắn… Rồi một số anh em được chuyển trại, về sau mới được biết họ chuyển đi ra Trại tù Phú Quốc ngày xưa, sau một số được chuyển đi trại tù Suối Máu ở Biên Hòa, cuối cùng chúng tôi được chuyển đi lên rừng ở Kà-Tum gần biên giới Tây Ninh – Kampuchea.
Những ngày đầu,
không có nhà cửa chi cả, chúng tôi phải vào rừng đi chặt tre rừng để làm cột, kèo, đi cắt
tranh đan thành những tấm lợp láng trại, mỗi cái láng, bề ngang chừng 8 thước,
dài chừng 20 thước, chung quanh có vìa hè chừng 1 thước, ở giữa có lối đi chừng
1,5 thước, chung quanh có dừng phên tre, từ dưới đất cao lên 1 thước, tiếp theo
chừng 1,5 được đan một tấm chắn thành những ô hình thoi, có kích thước chừng 2
tấc x 1 tấc, ở giữa chiều dài cùng như bề ngang có chừa lối đi chừng 2 thước. Dùng để ở cho 50 người.
Sau khi dựng
nhà xong, anh em bắt đầu đắp con đường từ ngoài lộ đi vào trại chừng hơn 2 cây
số và cất một căn nhà thăm nuôi, để khi có thân nhân được phép thăm nuôi, người
cải tạo được ra căn nhà đó gặp thân nhân có sự giám sát của quản giáo, mỗi gia đình
chỉ được thăm một thời gian nhất định trong 1 giờ đồng hồ.
Có một ngày,
trong B của tôi đi làm công tác là sữa chữa đường bị hư do trời mưa đường đất bị
ổ gà, chúng tôi phải đi đấp vá lại, trong công tác có anh Trần Ngọc Tân (sau ầy
anh được định cư ở Úc) và những người thăm nuôi có gia đình anh Tân, nên anh em
giúp làm phần công tác của anh Tân, để anh Tân được gặp vợ con. một lần có anh
Thắng (sau định cư Úc), với anh X, hai
anh có công tác ra nhà thăm nuôi, nấu nước để khi thân nhân thăm nuôi đến có nước
uống. Riêng anh X hôm sau có thân nhân đi thăm. Vao giờ trưa là giờ nghỉ, anh
Thắng đã canh gát cho anh X gặp vợ ở nhà thăm nuôi, sau chuyến thăm nuôi đó vài
tháng, anh X vui mừng báo cho anh Thắng biết vợ anh ta đã mang bầu !
Trong B tôi có
một anh rất hiền, một hôm sau khi đi công tác làm xong chỉ tiêu, anh ta đi tìm
thức ăn (trái cây trong rừng chẳng hạng như trái bứa, chùm chòi mòi, hay là măng
le gọi là cải thiện, để ăn thêm cho đỡ đói), vào khoảng 5 giờ chiều trời đỗ cơn
mưa tầm tả, sau đó đến giờ ăn chiều không thấy anh ta có mặt, tôi báo cáo cho Đại Đội
Trưởng, Đội Trưởng báo cáo cho Tiểu Đoàn, anh quản giáo đi vào rừng bắn vài phát súng
chỉ thiên, để cho anh đi lạc có nghe thấy biết hướng mà về.
Nhưng đêm dó
không thấy gì hết. Sáng ra thấy anh ta có mặt ở Trại. Hỏi ra mới biết anh vào rừng
kiếm măng, sau khi mưa tạnh anh từ rừng ra gặp con lộ trải nhựa, anh theo con lộ
ấy đi một đoạn thì tới con đường đất, anh đi lui lại, đến 12 giờ khuya thì về đến
trạm gát, nhờ lính gát đã được báo trước có người đi lạc, nên anh được vệ binh
lấy cơm thừa thức ăn còn dư cho anh ăn và chỉ chỗ cho anh ngủ tạm, sáng ra cho
anh đi về Trại.
Rồi sau đó
khai hoang, phá rừng, diệt đế sậy trồng đậu, bắp, chỗ đất trũng, mùa mưa có nước
thì trồng lúa, tính chuyện lâ dài. Nhưng năm 1977 Kampuchea đánh sang Việt Nam ở
Tây Ninh, một số trại sinh đưa đi nơi khác, một số cho về rồi giải tán trại ấy.
Còn tôi và một
số ít trại sinh khác được cho về trước đó nửa tháng để gia đình đi kinh tế mới
hoặc hồi hương lập nghiệp. Chừng một vài tháng sau, thỉnh thoảng có người, trong
đó có anh Bình đến thăm tôi, về sau không thấy nữa. Coi như chấm dứt một thời, đời
tù tội của tôi dưới Chế độ mới.
866403052026












