Những bài thơ hay về mùa Xuân

Thơ xuân

Đây cả mùa xuân đã đến rồi
Từng nhà mở cửa đón vui tươi
Từng cô em bé so màu áo
Đôi má hồng lên nhí nhảnh cười.

Và tựa hoa tươi cánh nở dần
Từng hàng thục nữ dậy thì xuân
Đường hương thao thức lòng quân tử
Vó ngựa quen rồi ngõ ái ân.

Từng gã thư sinh biếng chải đầu
Một mình mơ ước chuyện mai sau
Lên kinh thi đỗ làm quan Trạng
Công chúa cài trâm thả tú cầu.

Có những ông già tóc bạc phơ
Rượu đào đôi chén bút đề thơ
Những bà tóc bạc hiền như phật
Sắm sửa hành trang trẩy hội chùa.

Pháo nổ đâu đây khói ngợp trời
Nhà nhà đoàn tựu dưới hoa tươi
Lòng tôi như cánh hoa tiên ấy
Một áng thơ đề nét chẳng phai.

Nguyễn Bính

-----------------------------------

Mùa Xuân Chín

Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc,
Trên giàn thiên lý bóng xuân sang.

Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi.
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng, bỏ cuộc chơi.

Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây,
Thầm thì với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây.

Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,
Cảnh trí bâng khuâng sực nhớ làng:
"Chị ấy, năm nay còn gánh thóc,
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang..."

Hàn Mạc Tử

------------------------------------

Ông Đồ

Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua.

Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
‘’Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay’’.

Nhưng mỗi năm mỗi vắng
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiêng sầu…

Ông đồ vẫn ngồi đấy
Qua đường không ai hay
Lá vàng rơi trên giấy
Ngoài giời mưa bụi bay.

Năm nay hoa đào nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

Vũ Đình Liên

------------------------------

Ý Xuân

Trời đẹp như trời mới tráng gương,
Chim ca, tiếng hát rộn ven tường.
Có ai bên cửa, ngồi hong tóc
Cho chảy lan thành một suối hương…

Sắc biếc giao nhau, cành bắt cành,
Nước trong, hồ ngợp thủy tinh xanh.
Chim bay, cánh trĩu trong xuân ý,
Em đợi chờ ai, khuất bức mành?

Giữa một giờ thiêng, tình rất đẹp,
Mắt buồn và rất…rất thanh thanh.
Mày ai bán nguyệt, người ai nhỏ,
Em ạ, yêu nhau…chết cũng đành!

Hồ Dzếnh

----------------------------

Hồn Xuân

Ai biết em tôi ở chốn nào?
Má tròn đương nụ, trán vừa cao.
Tiếng mùa về gọi lòng em dậy,
Lơ đãng lòng tôi chẳng kịp rào.

Ai biết người yêu nhỏ của tôi,
Người yêu nho nhỏ trốn đâu rồi?
Bảo giùm với nhé; em tôi đó,
Tròn trĩnh xinh như một quả đồi.

Ngực trắng giòn như một trái rừng,
Mắt thì bằng rượu, tóc bằng hương.
Miệng cười bừng nở hàm răng lựu,
Sáng cả trời xanh mấy dặm đường.

Anh khắp rừng cao xuống lũng sâu,
Tìm em, đi hái lộc xuân đầu.
Trồng đâu chân đẹp tròn như cột?
Em đẹp son ngời như cổ lâu.

Nghe nhịp đời lên, em bỏ anh,
Đua theo xuân nở rộn trăm cành.
Ý mùa cũng rộn trong thân mới,
Tóc rủ bờ tơ sợi liễu mành.

Khách qua đường ơi! Em tôi đây,
Chân em: cỏ mượt, mắt: hồ đầy.
Lòng em hóa cảnh chờ anh gặp,
-Man mác hồn xuân ngọn gió hây.

Huy Cận

--------------------------------------

Với Đà Lạt tháng giêng

Tháng giêng lên xứ anh đào
Mùa xuân như mở lối vào thiên thai
Ngàn hoa nụ đẫm sương mai
Ngả nghiêng ché rượu chỉ hai chúng mình.

Lương Định

------------------------

Anh đến

Anh đến mang về những gót xuân
Lòng em chim hót tiếng trong ngần
Xin đừng làm vỡ mùa xuân ấy
Chút nhíu mày thôi đủ chạnh lòng.

Lê Thị Kim

----------------------------------

Mùa xuân

Mùa xuân
Muốn hái lộc xuân
Hoa thơm tặng bạn
Nụ mầm tặng anh…

Đưa tay định ngắt mấy lần
Thấy xuân mơn mởn
Trong ngần
Lại thôi…

Vũ Dạ Phương

------------------------------

Xuân

Tôi có chờ đâu, có đợi đâu
Đem chi xuân lại gợi thêm sầu?
-Với tôi tất cả như vô nghĩa
Tất cả không ngoài nghĩa khổ đau!

Ai đâu trở lại mùa thu trước
Nhặt lấy cho tôi những lá vàng?
Với của hoa tươi, muôn cánh rã,
Về đây, đem chắn nẻo xuân sang!

Ai biết hồn tôi say mộng ảo
Ý thu góp lại cản tình xuân?
Có một người nghèo không biết Tết
Mang lì chiếc áo độ thu tàn!

Có đứa trẻ thơ không biết khóc
Vô tình bỗng nổi tiếng cười ran!
Chao ôi! Mong nhớ! Ôi, mong nhớ,
Một cánh chim thu lạc cuối ngàn!

Chế Lan Viên

-----------------------------------

Vào Xuân

Đi vào nẻo xuân
Gặp đường lụa đỏ
Ai chờ em đó
Mà hoa trắng ngần

Đi vào thanh tân
Như về quê ngoại
Lúa hương đồng gần
Đương thì con gái

Hẹn cưới phân vân
Em nhìn mê mải
Chuồn ngô ngủ mãi
Bờ ao cúc tần

Khép tà áo mới
Em vào đêm xuân.

Hoàng Cầm

-----------------------------------

Nụ hoa vàng mùa xuân

Anh cho em mùa xuân
Nụ hoa vàng mới nở
Chiều đông nào nhung nhớ
Đường lao xao lá đầy
Chân bước mòn vỉa phố
Mắt buồn vin ngọn cây

Anh cho em mùa xuân
Mùa xuân này tất cả
Lộc non vừa trẩy lá
Thơ còn thương cõi đời
Con chim mừng ríu rít
Vui khói chiều chơi vơi

Đất mẹ gầy cỏ lúa
Đồng ta xanh mấy mùa
Con trâu từ đồng cỏ
Giục mõ về rộn khua
Ngoài đê diều thẳng cánh
Trong xóm vang chuông chùa
Chiều in vào bóng núi
Câu hát hò vẳng đưa
Tóc mẹ già mây bạc
Trăng chờ sau liếp dừa
Con sông dài mấy nhánh
Cát trắng bờ quê xưa…

Anh cho em mùa xuân
Bàn tay thơm sữa ngọt
Dải đất miền chim hót
Người yêu nhau trọn đời
Mái nhà ai mới lợp
Trẻ đùa vui nơi nơi
Hết buồn mưa phố nhỏ
Hẹn cho nhau cuộc đời
Khi hoa vàng sắp nở
Trời sắp sang mùa xuân
Anh cho em tất cả
Tình yêu non nước này
Bài thơ còn xao xuyến
Nắng vàng trên ngọn cây… 

Kim Tuấn

-----------------------------------

Mùa xuân nho nhỏ

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời.
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân người cầm súng
Lộc dắt đầy quanh lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao

Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến

Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc

Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế. 

Thanh Hải

-----------------------------

Xuân

Xuân à! Những tưởng Xuân đi.
Nào hay Xuân lại tức thì đến ngay.
Đời say, Xuân cũng say say.
Hoa vàng, bướm trắng, ngất ngây một trời.
Xuân à! Những tưởng Xuân tươi.
Ngờ đâu Xuân cũng biết cười gió đông
Bên kia Xuân đẹp, Xuân nồng.
Bên này Xuân quá lạnh lùng, hỡi Xuân!

Đăng Nguyên

-----------------------------

Chào Nguyên Xuân

Xin chào nhau giữa con đường 
Mùa xuân phía trước miên trường (1) phía sau 
Tóc xanh dù có phai màu 
Thì cây xanh vẫn cùng nhau hẹn rằng 

Xin chào nhau giữa lúc này 
Có ngàn năm đứng ngó cây cối và 
Có trời mây xuống lân la 
Bên bờ nước có bóng ta bên người 

Xin chào nhau giữa bàn tay 
Có năm ngón nhỏ phơi bày ngón con 
Thưa rằng: những ngón thon thon 
Chào nhau một bận sẽ còn nhớ nhau 

Xin chào nhau giữa làn môi 
Có hồng tàn lệ khóc đời chửa cam 
Thưa rằng bạc mệnh xin kham 
Giờ vui bất tuyệt xin làm cỏ cây 

Xin chào nhau giữa bụi đầy 
Nhìn xa có bóng áng mây nghiêng đầu 

Hỏi rằng: người ở quê đâu 
Thưa rằng: tôi ở rất lâu quê nhà 
Hỏi rằng: từ bước chân ra 
Vì sao thấy gió dàn xa dặm dài 
Thưa rằng: nói nữa là sai 
Mùa xuân đương đợi bước ai đi vào 
Hỏi rằng: đất trích chiêm bao 
Sá gì ngẫu nhĩ mà chào đón nhau 
Thưa rằng: ly biệt mai sau 
Là trùng ngộ giữa hương màu Nguyên Xuân 

Bùi Giáng

                                                               

(1)Miên trường: giấc dài, cõi chết.

(Phạm Duy Trưởng biên tập)

Nguồn: Văn Nghệ Xứ Đoài

Cáo Tật Thị Chúng

Mãn Giác Thiền Sư (1052-1096)

Xuân khứ bách hoa lạc,
Xuân đáo bách hoa khai.
Sự trục nhãn tiền quá,
Lão tòng đầu thượng lai.
Mạc vị xuân tàn hoa tận lạc,
Ðình tiền tạc dạ nhất chi mai.

Ngô tất Tố dịch :

Xuân ruổi trăm hoa rụng,
Xuân tới trăm hoa cười.
Trước mắt, việc đi mãi.
Trên đầu, già đến rồi.
Ðừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết,
Ðêm qua, sân trước, một càng mai.

(Thơ Văn Lý Trần)

Nguyễn Ðăng Thục dịch :

Xuân đi trăm hoa rụng,
Xuân về trăm hoa tươi.
Sự đời dòng nước chảy,
Tuổi già đầu tóc phai.
Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết,
Ðêm qua sân trước một cành mai.

(Thiền Học Việt Nam)

Hòa Thượng Ðức Nhuận dịch :

Xuân đi trăm hoa rụng,
Xuân đến nở ...trăm hoa.
Trước mắt đời chuyển biến !
Ðầu xanh tuyết điểm pha,
Dừng nghĩ :
Xuân tàn hoa rụng hết,
Bên thềm mai nở ... trắng đêm qua.

(Sáng Một Niềm Tin)

Trần Trọng San dịch :

Xuân đi hoa cũng rụng rơi,
Xuân về, hoa lại nở tươi trước nhà.
Sự đời vút mắt trôi qua,
Trên đầu thắm thoát cái già đến ngay.
Tàn xuânchẳng hết hoa nầy,
Ðêm qua sân trước, cành mai vẫn còn.

Ngoài trời tuyết đang rơi

Dành tặng cho các bạn ở Việt Nam và California
Ngoài trời nhiệt độ 14 độ F tương đương với Âm 10 độ C, trường học đóng cửa, người ta không muốn đi ra ngoài dù đi chợ hay shopping.

Cành Hồng Valentine

Vào một ngày, tôi bất chợt nhận được từ một người bạn gửi qua điện thư cho tôi một đóa hoa hồng, tôi gửi lại lời cám ơn như những ngày Tết hay Giáng sinh, nhận được những cánh thiệp, những lời chúc mừng.

Hai tuần lễ sau, tôi lại nhận được điện thư của ấy gửi lời trách phiền, tôi đã vô tình hay cố ý không quan tâm tới những đóa hoa hồng kia, bấy giờ tôi mới chợt hiểu ra, đó là những đóa hoa hồng bày tỏ tình cảm trong dịp lễ Valentine, còn được gọi là “lễ tình yêu”.

Người gửi cho tôi những đóa hoa hồng kia là một người đàn bà, cũng như tôi tuổi đã ngoài năm mươi, đối với tôi đó là một phụ nữ, tôi đã có dịp quen từ gần ba mươi năm trước.

Năm đó, tôi ở Sàigòn thi rớt Tú Tài 1, còn nàng ở Huế vừa thi đậu bằng nầy, một người bạn quen với cả hai đã giới thiệu chúng tôi quen nhau. Hai năm sau, tôi vào Đại học, vào dịp Hè, có dịp ra thăm Huế với bạn của tôi, nàng vẫn đang học Đại học, bạn tôi và nàng đưa tôi đi viếng chùa Linh Mụ, đi thăm họ hàng của nàng ở Kim Long và vài nơi ở đất thần kinh, non nước, cung điện hữu tình, ba chúng tôi trở thành những người bạn thân thiết.

Năm sau, tôi có dịp trở ra Huế, nàng đã đi làm cho một phái bộ Mỹ ở Huế, rồi nàng có dịp vào Sàigòn công tác, nhân ngày nghỉ tôi đưa nàng đi xem ciné ở rạp Văn Hoa Tân Định, một là rạp vừa mới tân trang lại, hai là đang chiếu phim “Giả từ vũ khí”, phim tình cảm của nhà văn Ernst Hemingway, nội dung về chuyện tình trong thế chiến thứ nhất giữa Federic Henry, một người Mỹ tình nguyện lái xe cứu thương cho quân đội Ý và cô y tá Catherine Barkley.

Henry gặp Catherine Barkley và mối tình của họ chớm nở. Trong thời gian phục vụ trên mặt trận Italia, Henry bị thương vào đầu gối do đạn pháo nên anh được chuyển tới một bệnh viện ở Milano. Sự phát triển mối tình của Henry và Catherine khi họ sống bên nhau tại Milano trong mùa Hè. Henry ngày càng yêu Catherine, rồi đến khi anh lành vết thương, Catherine đã có thai 3 tháng. Henry trở về đơn vị của mình, nhưng chẳng bao lâu sau thì quân Đức phá vỡ mặt trận Ý khiến quân Ý tháo chạy hỗn loạn. Sau khi bị tụt lại đằng sau, Henry cố bắt kịp đơn vị, nhưng anh lại bị hiến binh Ý bắt giữ và mang đi xử tử, vì bị buộc tội "phản bội". May mắn là Henry trốn thoát được bằng cách nhảy xuống sông. Catherine và Henry đoàn tụ và bỏ trốn đến Thụy Sỹ bằng cách chèo thuyền qua biên giới. Cuối cùng Henry và Catherine sống cuộc đời bình lặng tại vùng núi, cho tới khi Catherine sinh con. Sau một cơn sanh nở dài và khó nhọc, con trai của họ chết trong bụng mẹ, còn Catherine thì bị băng huyết mà chết, bỏ lại Henry một mình ngậm ngùi quay về nhà trọ trong cơn mưa tầm tã.

Ngày đó, từ ngoài sáng bước vào rạp tối, tôi phải nắm tay nàng, bước từng bước lên thang lầu và chọn chỗ đưa nàng vào. Màn ảnh bắt đầu chiếu phim. Đó là một phim tình cảm rất hay nhưng ngồi gần bên người đẹp, hạnh phúc ấy xâm chiếm tôi, còn đâu để thưởng thức phong cảnh và những tình tiết gây nhiều cảm xúc. Cho đến nay tôi chỉ còn nhớ mang máng cảnh Henry và Catherine bơi xuồng vượt thoát.

Năm nào đó, vào sinh nhật của tôi, từ Huế nàng gửi vào cho tôi một quyển tiểu thuyết Hai mươi bốn giờ trong đời một người đàn bà của Stefan Zweig do Tràng Thiên dịch, một chuyện tình cảm thật lãng mạn.

Thuở đó ít nhất tôi đã có lần đề nghị với Hương Lan cùng nhau tìm hiểu để đi đến hôn nhân, nhưng chắc nàng đang với tay cao hơn, nàng tảng lờ đề nghị của tôi, rồi vài năm sau, tôi được tin nàng lên xe hoa với một nhà giáo tốt nghiệp từ trường Sư Phạm Qui Nhơn. Đám cưới của họ tổ chức tại Huế, tôi gửi điện tín chúc mừng.

Sau năm 1975, tôi được biết Hương Lan là một nhân viên cơ quan của Mỹ, cho nên cả gia đình nàng được di tản sang Mỹ, trong những ngày miền Nam bị bức tử.

Cho đến 1990, tôi mới được đi Mỹ theo diện HO, sau đó lại anh bạn của tôi cho nàng địa chỉ điện thư của tôi, từ đó chúng tôi thường xuyên liên lạc, thăm hỏi nhau qua điện thư và mùa Valentine năm 2000, Hương Lan đã gửi cho tôi một đóa hoa hồng, tôi không dám nghĩ đó là tình nàng đã gửi cho tôi, bởi vì chúng tôi đều luống tuổi, mỗi người sống có gia đình riêng của mình.

Suy nghĩ như thế, nhưng con tim có lý lẽ riêng của nó, có những góc khuất lấp, khi có ngọn lửa tình yêu nó cũng bùng lên, khó kềm hảm được, do đó Hương Lan và tôi đã nối lại mối tình xưa. Trong một lần trao đổi, tôi đã hỏi Hương Lan vì sao ngày xưa, nàng đã không nhận đề nghị của tôi, để xây dựng một tình yêu từ đó. Nàng trả lời trong điện thư:

… Có chớ, em có gửi cho anh một lá thư, nhưng không hiểu sao thư chẳng hồi âm, em đợi, em chờ, có hôm đi trên cầu Tràng Tiền, nhìn xuống dòng sông thấy nước chảy qua cầu, em tự hỏi có phải những tình cảm của chúng ta như dòng nước kia, trôi xuôi ra biển, nhìn lên trời thấy những đám mây trắng trôi về Nam, ước chi em là đám mây trôi nổi về Nam để được gặp anh, nói với anh vài lời là em cũng muốn thế … nhưng em trông đợi vẫn chỉ là trông đợi.

Chắc anh nhớ mấy câu thơ cuối trong bài Ngập Ngừng của thi sĩ Hồ Dzếnh

…………………..
Tình mất vui khi đã vẹn câu thề
Ðời chỉ đẹp những khi còn dang dở
Thư viết đừng xong, thuyền trôi chớ đỗ
Cho nghìn sau... lơ lửng... với nghìn xưa...

Đó cũng là cái duyên của chúng ta, thế thôi…

Em,

Hương Lan của anh

Điện thư đôi ba ngày chúng tôi gửi cho nhau, lời càng ngày càng ngọt ngào, êm đẹp, tình càng ngày càng nồng thắm hơn.

Năm sau, tôi được mời tham dự một cuộc họp tại thành phố nàng ở, tôi gửi điện thư báo, ngày giờ và chuyến bay tôi sẽ đến, nàng đề nghị sẽ lái xe đón tôi ở phi trường, mặc dù giờ tôi đến nơi là chuyến bay chót trong ngày nên gần nửa đêm, sẽ đưa tôi về nhà nàng nghỉ qua đêm, rồi hôm sau đến nơi dự họp, nàng cho biết đã bao nhiêu năm rồi chưa gặp mặt, dịp nầy gặp nhau tay bắt mặt mừng cho thỏa tấm lòng nàng mong đợi.

Còn hai ngày nửa lên đường, tôi đã dệt mộng khi gặp nhau sẽ ôm nàng trong vòng tay và khẻ nói bên tai nàng “Anh rất yêu em”.

Nhưng chẳng may, tai họa giáng xuống chúng tôi, nhà tôi đã đọc được tất cả những điện thư chúng gửi cho nhau. Tôi tưởng rằng mình đã xóa hết, nhưng không ngờ nó vẫn còn lưu giữ, chắc thằng con tôi đã tìm thấy và âm thầm in ra rồi trao cho mẹ nó, nhà tôi chỉ nói nhẹ nhàng nhưng cương quyết:

- Em sẽ không đi với anh, nếu anh muốn thì cứ đi để gặp Hương Lan. Ngày trước, nếu cô ta yêu anh, cô ta đã không đi lấy chồng. Ngày nay, nếu cô ta thật tình yêu anh, cô ta bỏ chồng đi, em sẵn sàng nhường anh cho cô ấy.

Giữa con tim và lý trí, gia đình và cá nhân tôi phải chọn lựa một con đường, không thể khác hơn, tôi gửi cho nàng một điện thư:

Hương Lan thân yêu,

Nhà anh đã đọc được Email, đã biết mọi chuyện. Xin lỗi cho anh gửi tới em lời Sayonara

Từ nay, Thanh không còn là của em nữa, xin hãy quên hết và tha thứ cho anh mọi lỗi lầm đã gây ra.

Anh.

Ngay đó, tôi liền nhận được điện thư hồi âm:

Sao anh nói là anh đã xóa hết email rồi. Cớ sự thế nầy, lỗi của anh hay của em? Nhưng chắc từ nay chúng xa xa nhau vĩnh viễn.

Em không dám trách phiền, hờn giận anh, chỉ xin hiểu cho nổi đau của một người khi mất tình yêu.

Em của anh mãi mãi.

Hương Lan

Ngay sau đó, tôi khóa bỏ email của aol, đến nay đã trên mười năm trôi qua, mỗi lần Valentine đến, gợi tôi nhớ đến người xưa, không rõ rồi nàng đã ra sao.

14-II-2015

Nhớ về Sàigòn

Mời xem những hình ảnh về Sàigòn, Chùa chiền, Nhà thờ, trường học, di tích lịch sử

Những ngày giáp Tết

Ở quê trên 60 năm trước, cánh đồng quê tôi trên đất cù lao ở sông Hậu Giang. Vào tháng mười một, tháng chạp sau vụ gặt lúa xạ hàng năm, cánh đồng phơi mình màu vàng của những cộng rạ còn sót lại, những nơi không trồng lúa, ven những con đường ranh, bờ ruộng dọc theo con kinh, mảnh vườn sau nhà, cây cỏ đua nhau mọc xanh tươi đón mùa xuân tới, tạo thành một bức tranh quê nhàn nhã.

Đó là khung cảnh của những ngày giáp Tết, người ta lo trang hoàng nhà cửa, chăm sóc cây mai vàng trước sân, người ta đã lặt sạch lá trước rằm tháng chạp, tùy theo mùa Đông năm đó lạnh nhiều hay ít, lạnh nhiều lặt lá trước năm, bảy ngày cho mai nở rộ vào ngày Tết.

Những câu đối liễn, được những người văn hay chữ đẹp viết trên giấy hồng đơn, là thứ giấy rẻ tiền, thứ giấy in báo, một mặt có màu đỏ thắm, mặt kia để trắng nhưng vì giấy xấu nên nó ửng hồng, người ta chuộng loại giấy nầy vì nó rẻ tiền, giấy thắm mực nên viết mau khô, người ta viết chữ với mực đen cũng gọi là mực tàu hay nhũ vàng, liễn được dán trước cổng nhà, nếu nhà không có cổng, người ta dán ở hai cây cột hàng ba, hoặc nhà nghèo hơn, người ta dán ở hai cây cột nơi cửa ra vào ở phía trước, tuy nhiên tùy vị trí, câu đối dán ở cửa ngỏ, ở cột hàng ba (trong sân nhà) hay ở trong nhà, nội dung có khác đôi chút. Câu trên dán bên tay phải và câu dưới dán bên tay trái.

Một câu đối dán ở cổng

爆 竹 一 聲 除 舊 歲
桃 符 萬 户 惹 新 春

Bộc trúc nhất thanh trừ cựu tuế,
Đào phù vạn hộ nhạ tân xuân.

Dịch nghĩa:

Pháo tre một tiếng, xóa năm qua,
Bùa đào muôn nhà gọi xuân mới.

Câu đối dán trong sân nhà:

山 水 蜻 高 春 不 盡
神 仙 樂 趣 境 長 生

Sơn thủy thanh cao xuân bất tận
Thần tiên lạc thú cảnh trường sinh

Dịch nghĩa :

Phong cảnh thanh cao xuân mãi mãi
Thần tiên vui thú cảnh đời đời

Câu đối dán trong nhà:

新 年 幸 福 平 安 進
春 日 榮 華 富 貴 來

Tân niên hạnh phúc bình an tiến
Xuân nhật vinh hoa phú quý lai

Dịch nghĩa:

Năm mới hạnh phúc bình an đến
Ngày Xuân vinh hoa phú quý về.

Dĩ nhiên ngày nay câu đối viết chữ Hán rất hiếm, vì ít người đọc, càng hiếm có người viết, cho nên chúng ta có những câu đối chữ Việt, viết theo thư pháp.

Tân niên, hạnh phúc bình an tiến
Xuân nhật, vinh hoa phú quý lai

Trong khi đó, những bà nội trợ lo chuẩn bị bánh trái cho bà ngày Xuân như quếch bánh phồng, gói bánh tét, làm bánh in, bánh men… Công việc ấy, sáng sớm ra nghe đầu trên, xóm dưới quếch bánh phồng, loại bánh nầy chỉ cần có nếp và đường, nếp phải xôi và đường phải thắng, xôi đỗ vào trong cối giả gạo, dùng chày để quếch cho xôi nát nhuyển ra, trong khi quyếch, có người cho đường vào từ từ cho đến khi toàn bộ xôi bị quếch nhuyễn thành bột nhão, người ta đem bột nhão nầy cán thành những miếng tròn và mỏng, đặt trong manh đệm hay chiếc chiếu, rồi đem ra nắng phơi cho khô, vì vậy sáng sớm phải quếch và cán để phơi nắng trong ngày cho khô, khi nướng với lửa ngọn là rơm hoặc lá dừa, bánh sẽ phồng lên nên gọi là bánh phồng, ăn không thể lấy no, đường cho vào khi quếch cân lượng vừa phải, ít bánh lạt, nhiều bánh sẽ  bị  chai nên không phồng.

Gói bánh Tét thì cần nếp với đậu xanh, để làm nhưn, nếu cần thì có thêm đậu đen nấu chín trộn với nếp, muốn làm nhưn đậu ngọt thì phải trộn thêm đường vào khi nấu nhưn, chuối sứ còn gọi là chuối lá Xiêm, muốn cho nhưn chuối được ngọt và khi nấu chín có màu đỏ đẹp thì xẻ trái chuối bỏ vào đó một chút đường thẻ. Muốn cho bánh tét béo, người ta trộn dừa nạo vào nếp, khi nấu chín, dừa nạo sẽ tan biến đi không hề thấy xác (nhưng dùng dừa nạo bán trong các gói, ở các cửa hàng thực phẩm của Mỹ, họ có thêm thuốc để giữ cho được lâu, loại nầy sẽ không tan trong nếp), có người xào nếp với nước cốt dừa lon, bánh nấu mau chín hơn. Ở nhà quê thường người ta gói bánh Tét cột chặc, làm như vậy nấu lâu chín, nếp bên trong khô cứng, nhờ đó lâu thiu, có thể treo ở giàn bếp đến gần cuối tháng Giêng ăn vẫn ngon, ngược lại gói bánh do siết lỏng tay, bánh nấu mau chín, nhưng cũng mau thiu.

Do gói nhiều bánh nên lâu, có khi đến quá trưa mới xong, vì vậy phải nấu bánh Tét với nồi lớn, nấu lâu, có khi đến 1, 2 giờ sáng bánh mới chín, cho nên ở nhà quê thường người ta đem ra sân nấu với những khúc củi to, người nấu phải canh chừng thêm củi, thêm nước. Nhiều người rất thích thú khi nhìn thấy ánh lửa bập bùng, sống ở thành phố, ở hải ngoại người ta hoài niệm về những lúc thức đêm canh nấu nồi bánh tét.   

Bánh in thì cần bột nếp và đường trộn lại rồi đem rang cho bột chín, sau đó chờ bột nguội ấn bột vào khuôn rồi gỏ cho bánh rớt ra, do đó có tên là bánh in.

Đó là những thứ bánh thông dụng, dễ làm, cho nên vào những ngày Tết, đi từ nhà nọ sang nhà kia, khách được mời gần như bánh giống nhau.

Có một nét văn hóa trong ngày Tết, người ta thường nói: “Sống có nhà, thác có mồ”. Cho nên vào những ngày Tết, người sống lo trang hoàng nhà cửa, người ta cũng không quên những người quá vãng, người ta chăm lo dọn dẹp cây cỏ xung quanh những nấm mộ của ông bà, cha mẹ thân nhân của mình. Nếu mả xây, người ta cọ rửa hay quét vôi, sơn mới, còn mộ chỉ là nấm đất thì người ta dùng “cây chét”, dẩy bỏ những bụi cỏ trên nấm và xung quanh ngôi mộ cho được khang trang, để tỏ lòng tôn kính người chết đã nằm dưới nấm mộ, trước khi bắt đầu, người ta đốt nhang tưởng niệm và xin phép người đã khuất để được khai hoang làm cỏ.

Người ta khởi sự “làm cỏ mả” từ 23 tháng Chạp, cũng gọi là 23 Tết, ngày đưa ông Táo về Trời và sớm chấm dứt trước ngày 28 Tết, vì từ ngày 28 Tết trở đi, những ngôi mả nào không có ai làm cỏ, người ta cho là “nấm mồ hoang”, sẽ có người phát từ tâm đi làm “cỏ thí” cho những nấm mồ hoang. Vì vậy, người ta sợ mồ mả ông bà mình không tự đi làm sớm, để đến ngày 28 Tết trở đi, có người làm cỏ thí, mồ mả thân nhân của mình sẽ bị mang tiếng mồ hoang, không có con cháu chăm sóc, như vậy sẽ làm tủi thân cho người đã khuất.

Mỗi một hành động có tánh cách truyền thống như thế, cũng như những bình nước miễn phí đã xuất hiện ở Sàigòn từ nhừng năm gần đây, nó cũng là nết văn hóa của dân Miền Tây, bên vệ đường có lu nước, có cái băng gỗ dài, khách qua đường dừng chân, tự nhiên lấy cái gáo dở nấp lu múc nước uống, ngồi cái băng gỗ nghỉ chân hút điếu thuốc, ăn miếng trầu.

Chúng ta cần gìn giữ, bảo tồn nét văn hóa của chúng ta, nó toát lên tấm lòng nhân ái của mọi người.

6-2-2015

Về Việt Nam năm 2014

Vài tấm ảnh về Việt Nam thăm thân nhân và họp mặt với bạn bè

Nhấp chuột vào hình để xem ảnh