Pages

Friday, July 24, 2026

Hương Cau Trần Đình Hùng

 Đôi lời Giới thiệu: Long Xuyên là tên tỉnh thời Pháp của tỉnh An Giang, nay là Thị xã. Tỉnh Long Xuyên là quê hương của tôi, tôi biết nó ngày còn bé năm lên 9 tuổi, một mình từ nhà quê xuống tỉnh thi lấy bằng Cao Đẳng Tiểu Học.

 Long Xuyên thuở đó có hai khu vực rỏ rệt, khu chợ búa với phố xá nhà cửa ngăn nắp sạch sẻ, khu hành chánh gồm có Tòa bố (Tòa hành chánh), Bưu Điện, Nhà thương, Trường học, khu này bao bọc bởi sông Hậu giang và sông Đông xuyên. Ở chợ Long xuyên đi bộ chỉ năm phút là tới Cái Sơn hoặc chỗ đèn bốn ngày nay là đã ra ngoại ô rồi.

Mẹ tôi có người dì ở căn phố mé sông Khu hành chánh, cách bến đò qua chợ vài căn phố, cách trường Khuyến Học chừng trăm thước. Hồi còn nhỏ, tôi thấy Long Xuyên nhỏ, khi tôi lớn khôn thì Long Xuyên cũng lớn thêm ra, năm ngoái đi bộ từ ngã tư Xã Bổn về chợ qua Cầu Mới, đi ngang Trung Học Thoại Ngọc Hầu và Trường Nam Tiểu Học thấy dãi nọ liền dãi kia, không còn mương lục lục bình, cầu cá khi tôi đi thi năm 1950, nhà liền nhà, phố liền phố tầng nọ chất lên tầng kia đua nhau mọc.

Tuổi thơ tôi không còn vương lại góc phố, vỉa hè nào ở Long Xuyên ngày nay, bài Hương Cau của Trần Đình Hùng gợi cho tôi nhớ lại nhiều kỷ niệm xưa. Quê hương tôi đó.

Huỳnh Ái Tông

Hương Cau

 Trần Đình Hùng

Trần Đình Hùng ở Long Xuyên

 

Ngày còn bé, tôi "Nam bộ" vô cùng, lớn một chút tôi lại trọ học ở đất phương nam (Long Xuyên)..chời ơi ..tôi được thương yêu theo cách Nam kỳ..mà đến giờ nhắc lại tôi vẫn còn ngây ngất..

 

- Thằng ba dzìa đó hả, cháo ếch tao để phần mày trong nồi, ở "cà ràng" dưới bếp đó..xuống hun lại rồi ăn đi,...( dì Ba hỏi tôi thứ mấy trong gia đình, tôi đáp sau bà chị, từ đó tôi là ..anh Ba Long Xuyên.!.)

 

Phần đi học về ..đói và cảm cái gia vị "tình thương mến thương" của dì Ba..! tôi ăn không cần phải rửa lại cái nồi !

 

Rửa chiếc xe đạp sau cơn mưa

 

Sau này, các món "cháo cao lương mỹ vị"..của nhà hàng khắp ba miền..tôi đều chê..xoàng cả..!

 

Ông là giáo viên trường Trung-Tiễu Học Bán Công Khuyến Học , nuôi cả nhà. Dì ở nhà chăm sóc "thiên đường", nhà dì Ba cạnh ngôi trường này, hằng ngày nghe được tiếng trống vào học. Nhà dì có một mảnh vườn nho nhỏ, cái cổng gỗ và những thanh rào xinh xinh, có một cây cau, khi đơm bông..hương tõa ngát, nhất là ..nhà dì Ba ..có 2 cô con gái tuổi học trò,(và 2 cậu con trai thường rủ tôi..nhậu "cây nhà ..cá vườn !)..

 

- Anh Ba (Hùng), đi Sè gòn...nhớ gom báo..Thời nay, ..Thiếu Nhi, Sách Tuổi MựcTím(tuoi hoc tro) & Sách Vàng (tức chuyện tranh Sì trum, Phan Tân Sỉ Phú-Spirou-). .dzìa cho tụi em đọc đó..!

 

Hai chị em Thảo, Phượng lại lõm bõm biết đàn, những hôm có trăng, dì Ba nấu chè đậu đen, chúng tôi quây quần tưởng thức chè của dì và ca hát..tùm lum nhạc..khổ nỗi..cái giọng ca của tôi ở tông..bê (tức là ..bê tông !) mà luôn cả: không dzô "ăn" nhịp,. Đúng thôi! sở trường của tôi là..Á..á..đoàn ta vzui, nào đi lên, một lòng hăng hái..hi hi..tốp lại anh Ba ! từ khi đó tôi bị ..giới hạn .."cho" hát..dù rất muốn thể hiện ..lòng vui sướng của mình..

 

Xe lôi phương tiện công cộng ở miền Tây

 

- Anh Ba nè..nhạc Trịnh, chỉ biết mỗi bài..rừng núi, mí lại đại bác ru ..không hè , thôi tụi em cho anh nghe bài..ướt mi,..!

 

Năm ấy vào mùa hè đỏ lửa,  tin tức chiến sự dồn dập..lòng dạ tôi để hẳn ở Sài gòn..Đêm tôi ngồi trên cái ghế gỗ ẩm ướt lạnh sau cơn mưa lê thê, ngoài vườn..dì Ba đến bên tôi hồi nào tôi không hay !

 

- Cháu Hùng , định về nhà hả ,..cháu về nói với má..(bà cứ từ từ ..chậm rãi..).. Cây cau nhà dì, đậu hai buồng cau ngon lắm, nói má thích buồng nào dì cho đem về ..cho má..!..luôn cả con gà....dì bắt sẳn..cho má..con ăn..!

 

...

Tới bây giờ, tôi cũng chưa .."tha thứ" cho tôi được...

 

- Thôi, dì Ba, con đi xe đò, rất ngại bận xách gà..mấy nữa,..má con, là người Bắc,..lại không biết..ăn trầu..con không đem gì về đâu dì Ba..!

 

...  Tha thứ cái "tội" ..quá ngây thơ trong trắng (???)..

 

Phải chi..

 

- Dạ, vâng, dạ thưa..con xin...!!!

 

Đi-Về, SG-LX, ..thêm mấy bận, do tôi phải đối phó với cái học kỳ dỡ dang, trả nợ những môn học thi rớt,..đau đáu lo sợ..cái giấy "hoãn dịch" cho năm sau..Chúng tôi gom tiền mướn căn nhà riêng gần trường..để ôn thi cho nốt cái niên khóa ..dầu sôi lửa bõng này..

 

..Tôi chưa hề, băng qua cái cầu Lê Lợi LX ..đến thăm dì, căn nhà xinh đẹp và những cô em " Nam kỳ" thương mến của tôi ..

Đứt phim, tôi cũng đứt luôn Thị xã Long Xuyên, dòng An Giang,..Bắc Vòm Cống,.xe đò Phi Mả,..v..v..

 

Bắc An Hòa đưa ngang chợ Long Xuyên ngày nay

 

Cách đây vài năm, theo lời thúc dục của một người bạn di cư 54, Bắc kỳ rặc, gia đình định cư ..ở Kinh số 2,  Cái Sắn. Ông bạn rời quê ra Thị xã học cùng trường ĐH Hòa Hảo, khác phân khoa..với tôi. Thân cư thê, cậu chịu "cắm rể" với một nàng con gái đất Long xuyên. Anh bạn mời về ăn đám cưới con trai lớn của cậu, tôi có dịp thõa lòng hoài niệm..

 

"...Chiều bữa trước mây về vây bủa
Chiều bữa nọ nắng tàn trên áo lụa
Trời bữa ni Thu úa lá quanh trường
Phố nhỏ nhà ai buồn hỡi buồn hời
Mưa sớm mưa chiều mưa trưa mưa tối
Nẻo cũ đường xưa lá sầu lá đổ
Mấy giòng Thu biền biệt không về.."
(trích từ email NNS)

 

Tôi tìm đến chốn xưa, không còn dấu tích cũ,..ngôi trường  Khuyến Học vẫn còn và khang trang hơn nhưng lại mất cái sân trường vang tiếng guốc đỗ . Cái ngõ hẽm dẫn đến nhà dì Ba bị bịt kín,..khu vực  bờ hồ Nguyễn Du, Bưu điện, Tòa Hành Chánh, rất nên thơ đã quy hoạch , chia năm sẻ bảy..Những căn nhà xây dựng đẹp đẽ..mọc lên..thay đỗi nhiều quá!

 


Tôi không thể nhận diện được cái nhà dì Ba, mấy đứa em Thảo, Phượng của tôi ở đâu trong cái không gian be bé của tỉnh lỵ này..Tôi đi qua, đi lại con đường, và ngôi trường cũ này, hỏi thăm những ông bà mà tôi nhìn thấy có dáng vẻ già cả như tôi hay hơn tôi..đến khi hết hy vọng..thì gặp một anh bạn trẻ..nhìn tôi ..trả lời "chắc cú"..(lý do) anh là bạn "nghệ nhân cây cảnh" của anh trai Thảo, Phượng,.. khi tôi nhắc hỏi về người con trai tật nguyền của dì Ba, có tài vẽ áo dài nổi tiếng ở đất này.


Ông bà ..đã mất đi..liên tiếp, sau ngày giải phóng..Ông không được tiếp tục dạy học, toàn bộ miếng ăn..trông vào đôi cánh tay co rút nhưng tài hoa của ông anh.. Tôi được anh bạn rất duyên may ấy hướng dẫn đến nhà&gia đình từng đứa em..Mừng lắm, chúng tíu tít, kể chuyện,..lấy chồng,..chia khu đất của ông bà, rồi ..bán.. mua.., đứa hiện đang có cửa hàng bán đồ "lưu niệm", đứa làm cô giáo giữ trẻ..mỗi đứa một cơ ngơi, có ăn có để..chỉ trừ có anh Hai H (là anh tật nguyền nói trên..) cố bám cái căn gác nho nhỏ, xoay  cửa hướng khác, trên khu đất của ông bà..


.."suốt ngày chửi xéo..lý thuyết ..cộng sản..! tụi em chịu hết nổi..! "


Dĩ nhiên..khi rời Long Xuyên, rời những kỷ niệm xưa, tôi lại không rời với kỷ niệm ngồi với anh "hai" H bên sân quán cà phê ghế dựa, máy lạnh, nhạc có màn hình phẳng, mới mẻ tiện nghi ..mà 2 anh em cứ chộn rộn, sao không được như xưa.. anh Hai và em ngồi tranh luận bức sơn dầu anh mới sáng tác ở cái hiên mái tre anh làm "xưỡng" vẽ, gió ngoài vườn cứ thoãng đưa vào hương của hoa cau, hoa lài...


tdh






Tình thâm,

 Tình thâm,

Huỳnh Phương Linh

 Đã gần năm giờ chiều nhưng nắng cuối tháng bảy vẫn còn như thiêu đốt trên bãi biển Platanias của đảo Kreta. Bà Phương ngồi dậy, nữa định rũ ông Tính lên phòng tắm rữa và sửa soạn chuẩn bi xuống ăn tối, nhưng nữa lại muốn cứ nằm y như thế.

Ông bà đến đây đã được mười một ngày nên muốn tận hưởng mấy ngày còn lại ở chỗ nầy, nơi có nhiều kỹ niệm đẹp của hai ông bà với gia đình con cái khi chúng còn nhỏ, còn hăng hái hớn hở theo ông bà mỗi năm đi nghỉ hè. 

Bà vừa lay cánh tay của ông Tính thì chợt để ý một bé gái khoảng tám, mười tuổi từ dưới biển lên, đi về hướng bà.

Trong một tích tắc đầu tiên bà chỉ ngạc nhiên vì cháu bé nầy có nét hao hao giống con gái của bà, nhưng bà thật sự sững sờ khi đi ngang bà cháu lột chiếc mũ trùm tóc xuống.

Chiếc mũ bằng cao su ôm chặt đầu, loại để các vận động viên bơi lội xài khi bơi để  giữ tóc, làm giảm bớt sức cản vận tốc bơi. Mũ mầy bó sát nên đồng thời cũng giữ tóc không ướt. Chiếc mũ được gỡ ra thì mái tóc màu nâu sậm gần như đen của đứa nhỏ cũng vừa rơi xõa xuống khiến bà thấy như hụt hơi thở. Tim bà như ngừng đập mất một nhịp. Lạy Trời. Sao mà giống như in như đúc!

-Lên chưa? hay nằm nữa? Còn sớm mà!

Ông Tính đã hỏi khi bị bà lay kêu ông dậy. Không nghe bà trả lời, ông nhìn bà và ngạc nhiên vì đôi mắt gần như hoảng hốt và nét mặt bất thường của bà. Ông lo lắng. Linh tính và kinh nghiệm sống lâu năm với bà cho ông thấy phải có gì bất thường.

Ông nhỏm dậy vói qua nắm tay bà. Bàn tay lạnh ngắt.

-Gì vậy bà?

-Ông kín đáo nhìn đứa con gái của cặp vợ chồng nằm cách mình một cây dù đi.

Ông Tính chậm rãi đeo kiếng mát vào và nhìn theo hướng của bà Phương. Ông nói liền :

-Cặp nầy mới tới theo chuyến bay tối hôm qua. Sáng nay xuống phòng ăn điểm tâm đứa nhỏ nầy có chào tôi lễ phép lắm. Cũng là dân Hòa Lan đó bà.

Bà Phương quay phắt lại:

-Ở Hòa Lan? Chắc không? Có nói chuyện với ông hả?

-Có. Hồi sáng. Lúc bà ghé vô toilet rửa tay. Vô phòng ăn họ đi trước tôi đi sau. Tôi nghe họ nói tiếng Hoà Lan nên khi đứng xếp hàng lấy thức ăn cháu nhỏ chào tôi bằng tiếng Anh, tôi chào lại nó bằng tiếng Hoà Lan nó mừng lắm, líu lo hỏi tôi đủ chuyện.

Bà Phương hỏi mà như muốn khóc:

-Ông có nói chuyện với nó?

-Ờ. Gì vậy bà?

-Ông ráng nhìn kỹ nó đi, coi có thấy gì lạ ở nó không?

Ông Tính nằm trở xuống ghế bố. Ông dùng cuốn sách kê đầu như muốn tìm một thế nằm thoải mái, nhưng thật ra ông sữa thế để quan sát cái tiểu gia đình đóng đô dưới cây dù cách ông mươi thước.

Người chồng cỡ cỡ ngoài bốn mươi. Người vợ chắc trẻ hơn một chút. Cả hai đều trông rất bình thường của một cặp vợ chồng người Hòa Lan. Chỉ thấy có một chút lạ. Con gái họ da trắng bóc, nhưng tóc lại nâu đen như dân Châu Á, vậy thôi. Ông ráng lắm, nhìn tới nhìn lui nhưng không thấy gì nên hỏi bà:

-Có thấy gì đâu! Mà thấy cái gì?

Bà Phương không trả lời. Bà có nghe được ông hỏi gì đâu.

Bà đã đứng dậy.

Bên kia cả ba người  đã rời khỏi cây dù, đi trở lên khách sạn.

Đứa nhỏ vừa đi vừa vung tay say sưa líu lo kể chuyện gì đó như đang vui lắm.

Bà như bị thôi miên, đi theo họ như cái máy, quên cả ông Tính.

Ông Tính kiên nhẫn im lặng đi theo bà từ lúc ở ngoài bãi biển trở vô khách sạn, lẽo đẽo theo bà lên phòng khánh tiết, vô phòng ăn ăn qua loa bữa tối, trở ra biển đi dạo một lát, đi một vòng phố Platanias rồi trở về khách sạn uống cà phê ăn bánh coi tivi…… có đôi ba lần ông hỏi bà vì sao, nhưng bà không nghe không thấy, không còn biết có sự hiện diện của ông.

Bà chỉ nhìn con bé, đi theo con bé. Ông đành lẳng lặng đi theo bà.

Nói cho đúng hơn là hai ông bà âm thầm trà trộn với du khách tấp nập của khách sạn, của phố xá mà đi theo đứa nhỏ và dĩ nhiên là đi theo cả ba má cùa nó lân la khắp nơi cả buổi tối.

Bà chỉ chịu cùng ông trở về phòng khi 3 người kia vào thang máy lên phòng riêng của họ, chắc để ngủ, vì đã khuya rồi.

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

Về phòng mình, đóng cửa lại, ông Tính hết hồn khi thấy mặt bà xanh tái. Ông đở bà ngồi xuống salon, rót ly nước đưa bà uống. Ông biết phải là chuyện gì đó lớn lắm. Nhưng biết mình vụng về, ông không dám khuấy động bà. Ông có tới một trăm câu hỏi nhưng không biết bắt đầu hỏi kiểu nào để bà đừng bị sốc thêm, đành kiên nhẫn ngồi bên cạnh chờ.

Bà Phương đứng dậy, rũ ông ra balkon. Gió biển ban đêm mát rượi làm bà tỉnh táo lại.

Bà bắt đầu kể:

– Lâu rồi, khoảng chín, mười năm trước, có một bữa ông đi làm ca tối, mấy mẹ con tôi ở nhà ăn cơm một mình. Trên bàn ăn con An hỏi tôi “Má cho con tặng trứng nghe má” Tôi hỏi “trứng gì?” Nó nói “Con muốn tặng trứng của con cho ngân hàng trứng và tinh trùng” Tôi ngạc nhiên lắm, hỏi tai sao con nói vậy, nó nói nó muốn giúp những người phụ nữ không sanh được con. Tôi cảm động tấm lòng của nó, nên đã ủng hộ nó, khuyến khích nó. Chính tôi đã dẫn nó đi làm chuyện nầy lần đầu tiên. Tôi biết sau đó nó còn tặng thêm vài lần. Nhưng những lần sau nó không cho tôi đi theo, thậm chí không cho tôi biết vì lần đầu tiên đi theo nó, tôi chứng kiến nó bị hành, bị đau đớn tôi nóng ruột quá.

Ông Tính tái mặt, lấp bấp:

– Bà nghi đứa nhỏ hồi chiều…

Bà Phương gật đầu, nước mắt rơi lã chã.

– Ông không thấy nó giống con Mai sao!

Ông Tính im lặng một hồi lâu để nhớ lại gương mặt đứa nhỏ. ông cãi:

– Tôi lại thấy nó giống con Thảo!

– Thì con An với con Thảo có cùng một nét mặt.

Cả hai ông bà không nói gì thêm.  Hai người im lặng cùng nhìn ra biển mà lòng dạt dào thương cảm. Cả hai đều tự biết đêm nay sẽ rất dài. Họ sẽ không sao ngủ được.

Đó là đêm đầu tiên.

Đêm thứ hai cũng không khá gì hơn. Đêm dài đăng đẳng. Nhưng ngày lại qua quá nhanh, không đủ để hai ông bà ngắm đứa nhỏ.

Đêm thứ ba, đêm cuối cùng của hai ông bà trên đảo nầy, khi trở về phòng, bà Phương dịu dàng ôm ông giọng ngọt ngào năn nỉ:

– Ông mà thương tôi ông chìu ý tôi một lần. Sáng mai ông đổi chuyến bay. Mình ở lại thêm vài ngày nghen ông.

Ông Tính cười hề hà:

– Tôi mới là mừng. Tôi muốn vậy từ mấy bữa rồi, chỉ sợ bà tiếc tiền không chịu.

Bà xô ông ra, hứ:

– Đồ khỉ! Ông làm như tôi chỉ biết có tiền!

Không biết vì đã thức hai đêm, hay vì yên tâm còn gần nó thêm vài ngày nữa mà đêm đó hai ông bà ngủ thật ngon.

¤¤¤¤¤¤¤¤¤

Gần trọn buổi sáng hai ông bà phải lo làm giấy tờ đổi chuyến bay.

Xong chuyện đó  thì còn vấn đề chỗ ở. Hai tuần vừa qua ông bà đã ở khách sạn lớn nên tất cả phòng ở đây đã được đặt kín từ lâu rồi. Hai ông bà phải phone vòng vòng tìm khách sạn còn phòng trống.

Check in xong, mọi việc ổn thỏa thì đã gần tới giờ ăn trưa.

Hai ông bà hối hả trở về nhà hàng của khách sạn cũ. Ở phòng lấy thức ăn bà Phương giựt mình khi thình lình mẹ của đứa nhỏ đứng ngay sau lưng bà.

Cô ấy vừa chọn thức ăn vừa vui vẻ hỏi bà:

– Không phải đoàn của ông bà đã lên máy bay trở về Hòa Lan sáng nay sao?

Thấy bà Phương thoáng bối rối ông Tính vội đở lời:

– Chúng tôi gặp bạn cần về gấp nên đã đổi chuyến bay với họ. Chúng tôi là dân hưu trí thì chừng nào về lại không được.

Mẹ của đứa nhỏ có vẻ hơi ngạc nhiên:

– Vậy ông bà vẫn ở khách sạn nầy à?

– Không, chúng tôi ở bên Indigo Mare -Bà Phương đáp. Rồi bà còn thật thà nói thêm- Chỉ có ở đó còn phòng trống.

Thấy bà lỡ lời, ông Tính lật đật khỏa lấp:

– Bả chê bếp bên đó tệ. Bả chỉ quen ăn bên nầy. Chắc bả chịu ông đầu bếp bên nầy rồi.

Ông cười ha hả kéo bà đi tìm bàn ngồi xuống. bằng tiếng Việt ông nhắc chừng bà:

– Bà ráng đừng nói chuyện với họ, coi chừng bà lại lỡ lời. Bà cũng đừng nhìn con nhỏ quá người ta sợ.

Buổi chiều hôm đó cả nhà ba người họ xuống thuyền theo đoàn du lịch của họ ra khơi.

Hai ông bà đành nằm ghế bố chờ họ trở về. Bà Phương bồn chồn bức rức, mắt không thể rời hướng tàu sẽ trở vô.

Chờ đợi. Chờ đợi.

Thời gian chờ đợi sao dài quá! Bà Phương chợt thức tỉnh khi nghĩ tới con gái bà rồi cũng sẽ đau khổ như bà nếu nó biết đến sự hiện hữu của đứa bé. Bà phục nó.

Bà vui lòng lắm vì nghĩ con gái bà còn chín chắn hơn bà khi nó đủ cứng rắn cương quyết không muốn biết gì đến kết quả chuyện hiến trứng.

Gió biển mát rượi, bà miên man suy nghĩ và ngủ thiếp hồi nào không hay.

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

Do có ông Tính ở sát bên cạnh nhắc chừng bà, hai ông bà đã được ở bên đứa nhỏ suốt ba ngày cuối, nhìn cháu chạy nhảy vui chơi mà không gây sự chú ý của ba má nó. Ông đã lân la nói chuyện cùng những người đi chung đoàn với gia đình nầy nên biết ngày về của họ.

Bữa ăn chót, bà Phương không tha thiết gì chuyện ăn uống. Bà chỉ cố gắng nhìn đứa nhỏ vì bà sợ không còn cơ hội nào gặp lại nó.

Đêm đó về phòng bà buồn bã vô cùng, nhưng không dám thức khuya.

Bà lo đi ngủ sớm để sáng dậy kip chạy qua bên kia nhìn nó lên xe bus ra phi trường lần cuối.

Hai ông bà chỉnh đồng hồ báo thức rồi nằm yên rán dỗ giấc ngủ thì có tiếng gõ cửa dè dặt.

Bà ngạc nhiên. Ông bà đâu có đặt thức ăn nước uống gì đâu mà có người của khách sạn mang lên.

Ông Tính làm biếng ngồi dậy, bàn trớt:

– Chắc ai nhậu xỉn về gõ lộn cửa phòng.

Vài phút sau, lại có tiếng gõ cửa, mạnh dạn hơn, dứt khoác hơn.

Bà Phương ngồi dậy, khoác áo choàng đi ra mở cửa. Bà sửng sốt vì mẹ của đứa bé đứng đó, trước mặt bà.

Cả hai người đàn bà đều bối rối, nên cả hai đều thấy cám ơn ông Tính đã ra mời khách vào phòng. Ngồi xuống salon, mẹ của đứa nhỏ tự giới thiệu:

-Tôi tên Marie Hansen. Chồng tôi là Frank Hansen và con gái chúng tôi là Emma Hansen. Tôi áy ngại đã đến với ông bà vào lúc nầy. Tôi xin lỗi làm mất giấc ngủ của hai ông bà.

Cả bà Phương và ông Tính đều xua tay lia lịa:

– Ồ không, cô đừng áy náy. Bề nào chúng tôi cũng không ngủ được.

Cô Marie nhìn thẳng vào mắt bà Phương, cố gắng thận trọng nói rõ ý mình:

– Tôi xin phép nói thẳng: Có thể chồng tôi không để ý, nhưng tôi không thể không phát hiện sự quan tâm của hai ông bà suốt cả tuần nay dành cho cháu Emma. Bà đã đoán đúng. Và tôi tin rằng tôi cũng đoán đúng. Cháu Emma là con gái ruột của chồng tôi và do tôi sanh ra, nhưng từ trứng tôi nhận được của một người hảo tâm hiến tặng vì trứng của chính tôi có vấn đề. Xin hỏi, có phải người hiến trứng là con cái nhà ông bà? Tôi đoán vậy vì Emma có nét giống ông.

Bà Phương gật đầu, định nói gì đó nhưng nước mắt rơi lã chã. Bà nghẹn ngào, không nói được. Ông Tính mở computer xách tay, tìm hình của An, con gái của hai ông bà, rồi đẩy máy tới trước Marie.

– Là nó đó bà. Nó tên Lilian Mai An, hai mươi sáu tuổi.

Marie trìu mến nhìn An, đôi mắt long lanh như sắp khóc. Cô bắt đầu kể.

-Tôi vô cùng biết ơn người đã cho chúng tôi một đứa con gái. Ngay từ đầu tôi đã muốn tìm gặp cô ấy để xin được cám ơn, nhưng trên hồ sơ đã có ghi rõ ý người hiến tặng không muốn có quan hệ với người nhận, nên tôi không được cung cấp thông tin gì từ bịnh viện về cô ấy. Tôi xin được hỏi Ông Bà về cô ấy. Tôi sẽ rất quý báu tất cả những điều ông bà cho tôi biết.

– Con gái chúng tôi có sức khoẻ tốt, rất siêng năng, bền bỉ. An chưa lập gia đình. Nó là bác sĩ giải phẫu, và cũng là nhạc sĩ đàn hồ cầm*  (*: cello – violoncelle) .

Marie sáng mắt vội vã tiếp lời:

-Ồ! Emma của chúng tôi thì chơi vĩ cầm* (*: violin – violon). Cháu cũng rất yêu thích bơi lội.

Bà Phương xúc động lắm:

– Thật là huyền diệu! An của chúng tôi cũng là vận động viên bơi lội đó bà à. An còn có hai người chị, cả hai chị của Mai cũng đều là nhạc sĩ vĩ cầm và đều yêu thích bơi lội.

Rồi bà Phương lo lắng.

– Emma của ông bà có bị dị ứng không?

-Thưa không. Cháu có sức khoẻ rất tốt, cháu giống ba cua cháu ở điểm nây. Bà có thể an lòng.

Marie đứng dậy, để lên bàn một tấm danh thiếp và dùng cả hai tay trang trọng đẩy tới trước mặt bà Phương:

-Ngày mai chúng ta chia tay. Nếu ông bà muốn gặp lại Emma thì đây là địa chỉ của chúng tôi. Lúc nào chúng tôi cũng hoan nghênh đón ông bà. Bây giờ tôi xin từ giã. Cám ơn ông bà đã tiếp tôi.

¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤

“Marie thân mến,

Vợ chồng tôi đã trải qua nhiều thảo luận cân nhắc trước khi tôi viết bức thư nầy.

Chúng tôi rất cảm động khi cô cho phép chúng tôi được liên lạc với cháu Emma.

Emma là đứa bé tuyệt vời. Chúng tôi được gần cháu một tuần lễ đã rất mãn nguyện. Chúng tôi sẽ mãi mãi ghi nhớ hình ảnh cháu trong lòng. Được yên tâm khi biết cháu sẽ lớn lên bằng tình thương của vợ chồng cô, đối với chúng tôi đã đủ. 

Chúng tôi gởi kèm theo thơ nầy danh thiếp của cô vì chúng tôi tôn trọng quyết định của con gái chúng tôi. Chúng tôi sẽ không bao giờ liên lạc với cô hay Emma. 

Tuy nhiên, tôi gởi kèm theo thơ nầy danh sách để cô liên lạc với toàn bộ người nhà chúng tôi, đề phòng trường hợp Emma cần bất cứ sự giúp đở nào của chúng tôi.

Chúc vợ chồng cô và Emma yêu dấu của chúng ta mọi sự tốt đẹp.

Ông bà Tính Nguyễn – Phương Hoàng”

Bà Phương xếp lá thư bỏ vào phong bì, dán lại.

Bà đã thoáng có 1 giây do dự, nhưng rồi mạnh dạn dứt khoác bỏ lá thư vào thùng.

Trên đường về, bà đã chảy nước mắt khi nghĩ tới Emma, dù bà thấy rất yên lòng với quyết định của mình.

Bà muốn tránh cho con gái bà khỏi phải bức rức khó chịu vì nghĩ tới đứa con mà nó không thể tới gần được.

Mà cho dù không vì người lớn thì cũng phải vì đứa nhỏ. Bà không muốn nói gạt Emma bà là ai, mà cũng không thể nói thật cho nó biết quan hệ giữa bà với nó.

Bà sợ đứa nhỏ có thể  bị dao động tâm lý. Nó phải được lớn lên như những đứa trẻ bình thường với một ba một má…

Bà biết mình làm đúng, nhưng sao nước mắt vẫn rơi suốt đường về.

 

Huỳnh Phương Linh, okt-2013

Wednesday, July 22, 2026

Câu chuyện thú vị

Mấy hôm trước, sáng sớm hai con gái tôi đưa cha mẹ đi ăn sáng, lâu rồi chúng tôi không cớ đi ăn sáng ở đây . Thỉnh thoảng đi sang nhà con gái thứ ba, có gia đình đẵ ở riêng từ lâu. Thứ Bảy con gái tồi về chơi rồi ngủ qua đêm với em gái nó, sáng ra 2 chị em chúng mới đưa cả nhà đi ăn sáng ở ngoài phố.

Khu Dowtown ở Louisville, Kentucky nhộn nhịp chỉ trên vài con đường. Khi vào ăn tôi cũng không để ý quán ăn ấy tên chi. Vào quán nhìn sơ qua, rộng chừng 3 căn phố, có chừng chục cái bàn và 3 bộ salon, gian giữa phía trong cùng là quầy thu ngân và có 1 bộ salon, gian bên phải là cửa ra vào, kế của ra vào có 2 cái bàn, mồi bàn có 4 cái ghế, trong cùng có bộ salon, gian bên trái cũng có bộ salon và 3 cái bàn với ghế ngồi, gian nầy không có cửa ra vào.

Nhìn thoáng qua, tôi thấy trong quán trừ tôi và 1 người khách khác là đàn ông cao niên, còn gian giữa có một bà cao niên, một thiếu nữ và một người phụ nừ trung niên, có lẽ họ là người cùng trong gia đình, còn lại bàn nào cũng toàn là thiếu nữ, tuyệt nhiên không có trẻ em nào.

Mấy hôm trước, sáng sớm hai con gái tôi đưa cha mẹ đi ăn sáng, lâu rồi chúng tôi không cớ đi ăn sáng ở đây . Thỉnh thoảng đi sang nhà con gái thứ ba, có gia đình đã ở riêng từ lâu. Thứ Bảy con gái tồi về chơi rồi ngủ qua đêm với em gái nó, sáng ra 2 chị em chúng mới đưa cả nhà đi ăn sáng ở ngoài phố.

Con tôi mua bánh mì chay cho chúng tôi dùng và gọi nước cam, cà phê đá để uống. Trong khi chờ đợi và ăn uống, tôi nhìn thấy trên tường có mấy bức tranh, trong đó có bức tranh vui, người âu nhưng chữ Việt đáng cho chúng tôi chú ý.

Thật là thú vị, gây cho tôi sự bất ngờ vừa lạ lẩm vừa bất thường đã xảy ra nơi xứ cờ Hoa nầy từ lâu hôm nay tôi mới biết.

866422072026








Tuesday, July 14, 2026

Tôi đi chùa ngày Chủ Nhật

Hôm qua tôi đi chùa, thường thường tôi đi chùa lễ Đức Quán Thế Âm, trước sân chùa,  ngay sau đó vào Chánh điện làm lễ Đức Bổn sư Thích Ca, đức Quán Thế Âm và đức Địa Tạng Vương Bồ Tát ở Chánh điện, ngay sau đó vào Hậu tổ lễ chư Tổ theo sự tôn thờ của chùa.

Sau khi lễ Phật ở Chánh điện và chư Tổ ở  Hậu tổ, tôi trở ra phòng khách ở Tây lang, nơi đây có chiếc bàn dài, có đạo hữu Thủ Quỹ, ngồi chặng giữa cái bàn dài phía sát tường gần cửa sổ, có đạo hữu Gia Trưởng Gia Đình Phật Tử tại chùa, ngồi một bên cạnh đầu bàn, một người tướng phốp pháp, tóc hớt ngắn tôi không biết rõ đi đứng thế nào, anh ta ngồi đầu bàn, mặc áo thung trắng, bên cạnh có để cây gậy.

Thời gian nầy chưa đến giờ tụng kinh, nhưng ở chánh điện đã để sẳn những cái giá để kinh và những miếng nệm ngồi tụng kinh.

Từ phòng khách nhìn thẳng vào là bức tường, ngăn phòng dành cho chư Ni qua khỏi đó là nhà bếp.

Tôi muốn nói đến anh chàng tướng phốt pháp ngồi ở đầu bàn. Nếu ở quê tôi hoặc ngay ở Sàigòn vào vài thập niên trước, người xin ăn không được phép vào bàn ăn của khách trong chùa. Chừng khách ăn uống xong rồi, người trong chùa mới san sớt những phần ăn còn lại cho họ.

Thời niên thiếu, tôi từng ăn những bữa cơm chay tại Chùa Xá Lợi (Hội Phật Học Nam Việt) chùa Giác Minh (Giáo Hội Tăng Gia Bắc Việt Tại Miền Nam), chùa Vĩnh Nghiêm (Miền Vĩnh Nghiêm), chùa Phước Hòa (Hội Việt Nam Phật Giáo), chùa Phổ Quang (Bắc Việt Nghĩa Trang), chùa Dược Sư, chùa Già Lam, chùa Kim Cương, có những bữa ăn thịnh soạn nhưng không thiếu nhũng bữa ăn đạm bạc, có khi chỉ ăn bún với nước tương. Nhưng bữa ăn hôm qua có lẽ sẽ làm cho tôi khó quên sau nầy.

Theo phong tục và lễ phép ngày xưa, trong làng, trong họ, trong gia đình, sau khi cúng kìếng, người ta sẽ dọn ăn thành từng bàn hay từng mâm trên bộ ván dàn trãi chiếu cổ, theo thứ tự, những người có chức sắc rồi tuổi tác người được kính trọng ngồi ở vị trí đầu bàn rồi dần dần xuống. Xếp về tuổi tác và chức phận thì chức phận trên trước kế đó mới là tuổi tác.

Tôi đã sống qua thời lễ nghi, phong kiến ? Cha tôi có chân trong Ban Hột Tề làng, từng giữ chức Hương Quản rồi Hương Sư, thời Pháp thuộc, sống qua cơn binh biến 1945, thọ 60 tuổi.

Thuở nhỏ tôi từng theo mấy chị hàng xóm, đêm 14 trăng tròn chiếu sáng đi Chùa, ngang qua khu nghĩa địa, ngang qua đình làng âm u với những ngôi miếu vắng vẻ, cạnh những cây dầu to lớn cành lá xanh tươi, đầy Dơi bu đậu. Đến chùa lễ Phật, tụng kinh rồi được ăn chè trôi nước.

Năm 1954, ông thân tôi mất ngày Rằm tháng Giêng, sau đó tôi được cùng em gái đến chùa ngủ, để đầu hôm cũng như khuya, dậy sớm đội sớ, Hoà Thượng Thích Phước Quí trụ trì tụng kinh Cầu Siêu cho cha tôi.

Trở lại việc anh chàng phốp pháp vào ngồi chểm chệ ở đầu bàn, nơi đó phải dành để cho trụ trì hay chư Tăng rồi mới tới người cao niên, rồi thứ tự thấp dần, Ni cũng thế, nếu có bàn ăn Tăng, Ni riêng. Tôi nghĩ anh chàng đó vô lễ phép cũng có thể dùng từ không có giáo dục, bởi vì anh ta tuổi cao lắm cũng chừng 60, không thể vào ngồi ở cái đầu bàn đó, trước đó đã có đạo hữu Gia Trưởng Gia Đình Phật Tử tại chùa, tuổi khoảng ngoài 70, ngồi ở mép gần đầu bàn.

Lần tới đi chùa, tôi sè nhắc các cháu thanh niên, nếu thấy có cái ghế nào ai vô tình để ngay đầu bàn thì dẹp trước, nếu có ai lỡ vô ý ngồi thì xin lỗi họ đời ghế. lịch sự mời họ đến ngồi chỗ khác, như vậy sẽ tốt đẹp cho mọi người. Nếu cần giải thích chỗ ấy không nên ngồi, để dành cho trụ trì tiện việc tìếp khách, cũng là chồ cửa tiện cho khách ra vào.  

Ngày nay tôi đã quá 85, nên đầu óc nhớ nhớ, quên quên. Mong rằng mọi việc sẽ chóng quên, để tâm thức khỏi ghi lại chút buồn phiền về những việc chướng tai gai mắt, gây buồn phiền làm mất đi công đức và thanh tịnh tâm khi đi chùa lễ Phật.

866413072026