Dự Hội Ngộ Kỹ Thuật Cao Thắng năm 2015 (2)

Gặp lại người bạn tù

Thỉnh thoảng đọc báo, tôi thấy có bài viết của Huỳnh Hữu Ủy, nhưng tôi thật không biết làm sao để liên lạc được anh. Huỳnh Hữu Ủy và tôi là những người tù cải tạo ở Kà-Tum, anh ở cùng B11 với tôi, thường cùng với Phạm Ngọc Quỳnh, Trần Ngọc Tân ở B9 ngồi uống trà ở nhà ăn bàn chuyện văn thơ, Tết cùng nhau bói Kiều, ra trại một hôm tình cờ gặp anh, cùng ngồi uống cà-phê ở Brodard trên đường Tự do cũ của đất Sàigòn đang độ tang thương, ôn lại chuyện tù.

Duyên đâu dung ruổi, nhà văn Phạm Cao Hoàng thương tình gửi tặng cho tôi quyển Mơ Cùng Tôi Giấc Mơ Đà Lạt, do Thư Ấn Quán ấn hành, sách in giấy láng, trình bày tao nhã, trong đó có bài anh viết về những lần họp mặt với bạn bè, trong đó có nhắc đến Huỳnh Hữu Ủy. Tôi gửi Email cám ơn anh đã tặng sách và xin anh địa chỉ liên lạc với Huỳnh Hữu Ủy, nhờ vậy, trước khi đi sang Nam Cali, tôi đã Email cho bạn, Ủy trả lời sẽ đón tôi ngày hôm sau, chừng khoảng 10 đến 11 giờ để đi ăn sáng, uống cà phê.

Khoảng hơn 10 giờ sáng Thứ Ba 30-6, Ủy đến nhà tôi ở trọ, anh mang theo tác phẩm Mấy Chân Dung Văn Nghệ Hiện Đại với lời đề tặng: Tặng anh Huỳnh Ái Tông, gặp lại ở California sau gần 40 năm từ Kà-Tum. Cuối tháng 6. 2015. Huỳnh Hữu Ủy. Anh cho biết những quyển sách về mỹ thuật đã hết rồi, nên không còn để tặng cho tôi.

Rồi anh đưa tôi đi uống cà phê, trên đường đi, anh cho biết vì thích yên tịnh nên anh không chọn những quán quanh khu Little Sàigòn, anh lái xe chui qua xa lộ 405 tôi đoán anh đi về hướng Nam và cuối cùng dừng ở khu người Mỹ, vào hiệu cà phê Starbuck, chúng tôi dùng bánh ngọt uống cà phê, nói đúng ra chỉ có tôi ăn, còn Ủy cũng lấy cái bánh, nhưng chỉ uống cà phê. 

Huỳnh Ái Tông và Huỳnh Hữu Ủy

Chúng tôi hỏi thăm nhau về đời sống hiện nay, Ủy than phiền một chút về đứa con trai đã tốt nghiệp đại học, nhưng không đi theo con đường sự nghiệp của anh, tôi hỏi anh về Vũ Hữu Thuận người đã giúp tôi sớm thoát khỏi nhà tù, về Mai Hiên, người đã gian lao cùng nhà tôi đi vào đồn điền cao su ở Bình Dương, để nộp đơn xin cho tôi "hồi hương lập nghiệp", khi tôi ra khỏi trại tù, tôi có tìm đến nhà Mai Hiên ở đường Lý Thái Tổ, xế cửa bệnh viện Nhi đồng, gặp để cám ơn Mai Hiên, chỉ lần đó, lần sau đến thăm, chị đã vượt biên, nay cũng đã lập gia đình, định cư ở Cali. Ủy hứa cho tôi số phone của hai người.

Trong khi hàn huyên với nhau, tôi nhận được cú phôn, nhà tôi cho biết chú em mời chúng tôi đi ăn cơm trưa, Ủy phải đưa tôi về, đáng lý ra, chúng tôi còn trò chuyện lâu hơn, chuyện về xứ Huế của Ủy, nơi đó thời sinh viên tôi đã từng đến vài lần, được anh Trần Quang Thuận xin phép Ôn Đôn Hậu, cho leo lên 6 tầng tháp Phước Duyên, được Đại Đức Chơn Thiện cho người đưa đi ăn bánh bèo Vĩ Dạ, được đi đò trên Sông Hương, được BCH Tổng Hội Sinh Viên Huế năm 1965, tổ chức cho đi thăm nhà mát Cậu Cẩn và tắm ở biển Thuận An, được nằm ngủ trưa trên cửa Ngọ Môn khi đi thăm viếng Thành Nội, được đi ăn Cơm Âm Phủ với anh Kiêm, anh Phước THSV Huế và Vĩnh Kha nguyên Chủ tịch Tổng Hội Sinh Viên Quốc Gia Việt Nam.

Tháp Phước Duyên trong khuôn viên chùa Linh Mụ bên bờ Sông Hương

Thôi thì hẹn khi khác, gặp lại Huỳnh Hữu Ủy để được nghe nói về những bức tranh xưa. lần nầy sẽ được đọc những bài của Ủy viết về Tuệ Sỹ, Viên Linh, Đỗ Long Vân, Bùi Giáng, Thanh Tâm Tuyền và những nhà thơ như Hữu Loan, Hoàng Cầm, Quang Dũng… trong tập sách nói trên.

Ở đời ai cũng sợ tù tội, ai cũng muốn dấu kín lý lịch tù của mình, nhưng "tù cải tạo" dưới chế độ Cộng sản, chỉ dành cho các sĩ quan từ cấp Tướng, Tá cho đến cấp Úy, họ là những người bị tù đày, ngược đãi vì tội bảo vệ cho Tự do, hạnh phúc của nhân dân miền Nam. Trừ có duy nhất cựu Thống Tướng Lê Văn Tỵ vì bạo bệnh mất ngày 20-10-1964 thọ 61 tuổi và 5 Đại tướng sau đây không bị tù. Đó là hàng tướng Dương Văn Minh, tướng di tản Trần Thiện Khiêm, tướng di tản Cao Văn Viên, tướng bị lưu đày Nguyễn Khánh và cựu tướng Đỗ Cao Trí (tử trận ngày 23-2-1971, được truy thăng)

Louisville, 18-7-2015

Dự Hội Ngộ Kỹ Thuật Cao Thắng năm 2015 (1)

Đến Nam Cali.

Năm nay, được Ngô Đình Duy gửi cho Chương trình Hội Ngộ Kỹ Thuật Cao Thắng, tôi muốn tham dự để được gặp Thầy cũ và các đồng môn Cao Thắng, Hội ngộ được tổ chức ngày Thứ Bảy 4-7-2015 tại Santa Ana, nhân ngày lễ Độc Lập của nước Mỹ, thêm nữa là Đại nhạc hội Cám Ơn  Anh kỳ 9, tổ chức tại San Jose ngày Thứ Bảy 11-7-2015, nhân tiện nhà tôi muốn đi thăm người cậu họ, nên chúng tôi kết hợp, lấy vé máy bay đi sang Santa Ana, tại đây sẽ đi thăm người cậu, người em chú bác, dự Hội Ngộ rồi bay lên San Jose thăm thân nhân, dự Hậu hội ngộ và tham dự ĐNH Cám ơn anh.

Sau khi lấy vé máy bay, tôi gửi điện thư cho Ngô Đình Học cho biết tôi sẽ đến San Jose, đáng tiếc, Học cho biết là đã mua vé cùng gia đình đi nghỉ hè ở Hawaii, trong thời gian tôi có mặt ở San Jose. Ngô Đình Học có học với tôi trước năm 1972 tại Trung Học Kỹ thuật Nguyễn Trường Tộ Sàigòn. Được biết Học là một trong những người xây dựng bộ gõ chữ Việt WinVNKey từ thập niên 1990, cho đến nay chỉ còn vài người tiếp tục theo dõi để cải tiến, đây là bộ gõ có thể gõ chữ Hán, Nôm, Phạn. Học cũng là một trong những người tranh đấu với tập đoàn Unicode để thiết kế chữ Việt như các bảng mã Pháp, Đức, nhờ vậy ngày nay chúng ta có thể sử dụng dễ dàng các chữ nước khác.

Không gặp Học, tôi cho rằng chưa có đủ duyên, để rồi sẽ trở lại San Jose trong chuyến đi khác.

Đến Nam Cali, tôi sẽ về ở nhà người em họ, con của chú tôi, thuở nhỏ ở quê nhà, chúng tôi có những người bạn chơi chung, lớn lên đi học, đi lính mỗi người ở một nơi, cho nên về ở nhà chú em nầy, để nói chuyện gia đình, làng xóm, ôn lại những kỷ niệm xa xưa.

Chuyến bay của tôi đi, từ phi trường của thành phố Louisvlle, Kentucky phi cơ bay sang Las Vegas, trước khi tới phi trường Orange County, cũng gọi là phi trường John Wayne, trong phi trường có tượng của tài tử John Wayne. Ông sinh quán tại Iowa, sau theo gia đình dời về Los Angeles.

Chuyến bay phải chuyển phi cơ tại phi trường Las Vegas, trên phi cơ nhìn xuống thấy nhà cửa, phố xá ngăn nắp và phi trường kề những sòng bạc, nằm trong những cao ốc bề thế, đèn điện sáng trưng khoe vẻ muôn màu.

Trong phi trường ở giữa những lối đi, cạnh những quầy vé của các hãng hàng không là những máy kéo, phục vụ khách hàng trong khi chờ đợi tới chuyến bay, cũng để vét sạch túi trước khi khách trở lại nhà mình. Mãi lo đi tìm Gate để chuyến chuyến, thoạt tiên nhìn thấy ánh đèn xanh, đỏ và những bảng vẽ nhiều màu, tôi nghĩ đó là những quầy hàng bán mì hay hủ tiếu, cho đến khi tìm được Gate, an vị xong, nhà tôi mới bảo nhìn xem, người ta đánh bạc ở máy kéo, lúc đó tôi mới hiểu mình đã "nhìn gà hóa quốc".

Máy kéo trong Mc Carran International Airport ở Las Vegas

Chúng tôi khởi hành lúc 3 giờ 45, khi đặt chân xuống phi trường John Wayne, đồng hồ chỉ 8 giờ 05, thật ra lúc đó đồng hồ tay của tôi chỉ đúng 11 giờ 05, nói chính xác hơn là Kentucky thời gian đi trước California là 3 giờ.

Tại đây tôi đã thấy anh Tuệ Linh, anh đứng ở chỗ lấy hành lý, đợi tôi từ lúc nào rồi. Lấy hành lý xong, anh Tuệ Linh đưa tôi đi ăn ở Bồ Đề Tịnh Tâm Chay tại 15352 Beach Blvd. Westminster, tôi không ngờ quán nầy tôi đi ăn đến 3 lần và Hội ngộ Cao Thắng năm 2015, tổ chức tại Moonlight Restaurant and Banquet 15440 Beach Blvd, Suite # 118 Westminster, CA 92683 cách vài ba cửa hàng mà thôi.

Chúng tôi kẻ dùng hủ tiếu, người dùng mì. Ăn xong anh Tuệ Linh đưa về nhà chú em cũng đã hơn 10 giờ. Thế là ngày đầu tiên trong chuyến đi nầy, tôi đã đến Nam Cali.

Louisville 17-7-2015

Tham quan phố thị Gatlinburg, Tennessee

Gatlinburg là một phố thị nhỏ, nằm trong thung lũng ở phía Đông tiểu bang Tennessee, được biết như là một cửa ngõ để vào Great Smoky Mountain National Park rộng chừng 520 ngàn mẫu. Còn Gatlinburg nằm ven National Park chỉ rộng có 10.1 dặm vuông, tương đương với 26 km², dân số năm 2010 là 3,944 người và năm 2012 phỏng chừng 4, 047 người, họ sống chủ yếu nhờ khách du lịch.

Gatlinburg vào ban đêm, trên con phố chính

Thành phố nằm trong thung lũng, bao quanh là núi, có một ít nhà ở, còn lại là những khách sạn, những cửa hàng ăn uống, cửa hiệu bán quà lưu niệm và một số nơi giải trí như ngôi nhà ma, ngôi nhà bị động đất…

Khách du lịch người tứ xứ, kẻ đi qua, người đi lại trên đoạn đường phố chính, dài chừng 1 cây số, có nơi một hoặc hai nghệ sĩ chơi đàn, giúp vui cho khách du lịch.

Khách tham quan đi lại trên hè phố

Những cửa hàng ăn  nhanh như KFC, Mc Donal, Subway, Chick-Fil-A … đâu đâu cũng có, nơi đây cũng có 1 nhà hàng Tàu.

Chúng tôi dành gần một buổi để dẫn trẻ con đi xem Ripley’s Aquarium, cách đây khá lâu, chắc khoảng năm 1997 hay 1998, anh Phạm Minh Tâm lúc đó còn ở Nashville, Tennessee có đưa chúng tôi đi xem Aquarium Chattanooga, nó là một cái tháp tròn, cá bên trong người xem đi vòng vòng bên ngoài từ thấp lên cao, lại khoảng năm 2005 hay 2006 được bác sĩ Bình đưa đi xem Aqurium Long Beach, người đi ở ngoài, cá nuôi trong hồ có kính ngăn cách. Còn ở Ripleýs Aquarium  người đi trong lồng kính, cá ở hai bên và trên đầu, khi người ta lên tầng trên nhìn thấy hồ cá và người xem ở dưới. Có nơi người ta cho người xem sờ vào mu con Sam và một nơi khác người xem được sờ vào con cá đuối đang bơi lội dưới nước.

Ripley’s Aquarium

Đi vào lồng kính có đường di chuyển tự động

Trong lồng kính, cá ở hai bên và trên đầu

Con cá mập

Con cá đao (cái đao rang cưa ở trước miệng)

Trong lồng kính

Tầng trên nhìn xuống hồ cá, nhìn thấy người ở trong lồng kính bên dưới

Nơi khách tham quan có thể sờ vào Cá Đuối

Nơi khách tham quan có thể sờ vào mu những con Sam

Trước bậc thềm Aquarium

Ở trong khu vực Aquarium nầy có phòng chưng bày hình ảnh và vài vật dụng xưa như búa, rìu … Đặc biệt, tôi thích nhất là những vật dụng như khung để se sợi, quấn chỉ và cái khung dệt vải với đầy đủ chỉ, sợi, con thoi …làm cho tôi nhớ tới những năm 1947, 1948 ở nhà trồng cây bông vải, nuôi tằm, kéo tơ và 2 cái khung dệt do anh tôi và người trong họ dệt, có lần anh tôi dệt khăn tay (mouchoir – hankerchief) và cũng có lần dệt lãnh Mỹ A, lãnh Mỹ A phải dệt bằng sợi tơ, sau đó nhuộm đen bằng trái mạt nưa, rồi đem nhúng nước, dùng chày nhỏ nện lên, để cho sợi tơ bong ra, còn đa số anh tôi dệt vải ta vừa dầy, vừa thô.

Máy se sợi đạp chân

Máy se sợi và khung quay sợi

Khung dệt đạp chân

Khung dệt có con thoi và suốt chỉ (ở góc dưới tay phải)

Vào buổi chiều, đi dạo phố dọc theo con đường chính, có một người đàn bà ăn mặc như người xưa, ngồi bên cái máy se sợi thô sơ, trình diễn cho người đi qua, đi lại xem, cũng là dịp cho tôi ôn lại những năm sau cách mạng mùa thu.

 Bông vải

 Cánh đồng bông vải

Sau năm 1945, quê tôi phải trồng bông vải, rồi se sợi để dệt vải thô, thường gọi là vải ta, còn gọi vải tây tức là vải nhập, có thứ gọi là vải “ú”, có thứ gọi là vải “sen đầm”.

Người đàn bà dùng cơ phận đạp chân để se sợi

Nơi phố thị nầy, người ta đi lại đông đúc, dập diều, đi dạo cả gia đình hoặc ba bốn người bạn hoặc cả đoàn đi tour, tất cả đều ăn mặc giản dị, hiếm thấy có người mặc complet.

Hai bên hè phố đông người đi lại

Một người đàn, một người nhảy múa với gia đình có trẻ con

Muốn cho các cháu đi Sky-Lift, nhưng chúng không chịu đi, nhà tôi, con gái tôi và tôi một lần đã đi từ thành phố Đà Lạt sang Thiền Viện Trúc Lâm, nên chúng tôi không muốn đi, vì đi Sky-Lift ở đó cũng chỉ lên cao để nhìn xuống thành phố dưới thung lũng thì ở khách sạn chúng tôi cũng đã nhìn thấy ngày cũng như đêm.

Chúng tôi đi ăn cơm chiều ở nhà hàng Tàu, nhà hàng không đông khách lắm, ngược lại buổi sáng đi ăn ở sáng ở Flap-jacks, vì các cháu muốn ăn Pancake, khách đông đúc, phải chờ gần nửa giờ mới có bàn ngồi.

Trong cửa hàng ăn Flap-jacks

Gatlinburg, theo tôi là một phố thị nghỉ mát nhỏ, dành cho người bình dân, tuy nhiên với tôi nơi đó đã đưa tôi trở lại thời thơ ấu vừa nên thơ vừa khốn khó của thời đệ nhị thế chiến. 

Dừng chân thư giản

Hơn sáu mươi năm qua rồi, độc lập đã có. Nhưng đất nước vẫn nghèo khó, người dân càng bị áp bức, khốn khó nhiều hơn.

Ngày 20-6-2015

Một Ngày Của Cha

Hôm nay là ngày của cha, ngày nầy được ấn định vào Chủ nhật thứ ba trong tháng 6, lần đầu tiên được Sonora Smart Dodd, sinh ở Arkansas, tổ chức tại YMCA ở Spokane, Washington để vinh danh người cha của bà là cựu chiến binh Nội chiến William Jackson Smart, người đàn ông một mình đã nuôi trưởng thành 6 đứa con của mình, giống như trường hợp Anna Javis, đã tổ chức vinh danh mẹ mình là bà Ann Javis mất ngày 9-5-1905. Sau đó ngày 12 tháng 5 năm 1907, Anna Javis tổ chức tưởng niệm mẹ mình ở Andrew's Methodist Episcopal Church tại Grafton, West Virginia, nơi đây bà Ann đã dạy học của lớp học ngày Chủ nhật. Lần đầu tiên buổi cầu nguyện chính thức được tổ chức vào ngày 10-5-1908, cũng tại nhà thờ kể trên.

Năm 1910, West Virginia công nhận ngày lễ Ngày của Mẹ.

Ngày 8-5-1914, Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua đạo luật chọn ngày Chủ nhật tuần lễ thứ hai tháng Năm là Ngày Của Mẹ, hôm sau, Tổng thống Woodrow Wilson ký sắc luật ban hành.

Ngày 19-6-1910, Ngày Của Cha đầu tiên được Dodd tổ chức, thay vì chọn ngày 9-5-1910 là ngày thân phụ bà ta mất, nhưng do Mục sư bận nên đến ngày 19-6 mới tổ chức được, vào thập niên 1920 Dodd đi học ở Chicago nên ngưng một thời gian, đến thập niên 1930, bà ta mới trở lại Spokane và tiếp tục tổ chức vinh danh Ngày Của Cha. Năm 1916, Tổng thống Woodrow đến Spokane, ông muốn chọn Ngày Của Cha làm ngày lễ, nhưng Quốc hội Hoa Kỳ từ chối.

Mãi đến năm 1966, Tổng thống Lyndon B. Johnson tuyên bố chọn ngày Thứ ba tháng 6 hàng năm là ngày lễ vinh danh Ngày Của Cha, nhưng mãi cho đến 6 năm sau, Tổng Thống Richard Nixon ký ban hành luật cho toàn quốc vào năm 1972.

Năm nay, các con của tôi và con gái tôi ở Lexington về nhà với người Dì chồng ở California, cô em chồng với con gái từ Việt Nam sang thăm chơi, và một người em họ của chồng từ Knoxville, Tennessee tới, rồi tất cả đi ăn điểm sấm, ăn xong lại đến quán kem ăn tráng miệng. Tôi và nhà tôi không ăn kem vì chúng tôi ăn kiêng, nhất là tôi bị Tiểu đường.

Trong khi ngồi chờ các cháu ăn kem, tôi quan sát thấy có một cảnh sát người da đen, cùng hai con trai và cô con gái út vào cửa hàng kem. Người cảnh sát chừng bốn mươi ngoài, ba đứa con ông ta khoảng từ 15 cho đến 18 tuổi. Khi họ mua kem xong, cùng đi đến cái kệ để những ly kem trên đó, mỗi người ngồi vào ghế của họ, hai cậu trai, đến người cảnh sát, cuối cùng là cô con gái. Khi các con ngồi ăn kem, cậu trai lớn vừa ăn kem vừa xem thư hay video trong điện thoại cầm tay.

Người cha chưa ăn vội, sau khi để ly kem lên kệ và ngồi vào ghế xong, ông ta từ từ mở cái phong bì màu xanh đựng cái thiếp, vì cách xa vài thước tôi không nhìn được cái thiếp có hình gì, chỉ thấy nó màu xanh, người cha bắt đầu đọc chậm rải có tiếng, nhưng cũng không đủ cho tôi nghe, khi đọc xong, ông ta vói tay trái ôm phía sau con gái kéo áp vào mình, còn tay phải vói ra ôm cả hai cậu con trai áp vào ông ta. Tôi nghĩ đó là cánh thiệp Ngày Của Cha do các con ông cùng tặng. Tôi cảm thấy ấm lòng.

Khi về nhà, tôi xé phong bì của nhà thơ Phạm Cao Hoàng gửi cho tôi một tập thơ đất còn thơm mãi mùi hương, trong đó ông ta viết tặng tôi với mấy dòng chữ:

Tặng
Anh Huỳnh Ái Tông
Virginia, June 2015
Phạm Cao Hoàng

Tôi thích mấy dòng tác giả ghi ở trang đầu tập thơ, thích hợp với ngày Father’s Day:

thương cha một đời lận đận lao đao
cầm lấy chiếc cày để tay con được cầm cuốn sách
thương chiếc áo cha một đời thơm mùi đất
thương đất quê mình thơm mãi mùi hương

P.C.H.

Còn con trai tôi một phong bì có thiệp chúc mừng Father’s Day, con gái tôi cũng vậy, nhưng con gái tôi chọn cái thiệp với hình ảnh và chữ mang nhiều ý nghĩa.

Một ngày Father’s Day hay Dad’s Day năm nay, đã đem đến cho tôi tràn đầy hạnh phúc.

 Papa - Paul Anka